Mua bao nhiêu một lần cho gia đình dùng

Mua nhiều một lần thì rẻ hơn tính theo lượng — như mọi mặt hàng.

Nhưng mật ong dú nhiều nước hơn mật ong thường nên dễ lên men hơn, và phần trữ lâu thường lại là phần hỏng. Phần tiết kiệm được không bù nổi.

Cách tính lượng mua

Đừng tính theo giá — tính theo bao lâu thì nhà mình dùng hết.

Cách đơn giản: mua một hũ nhỏ trước, ghi ngày mua, và xem bao lâu thì hết. Con số đó là thứ để tính cho những lần sau, và nó khác nhau rất nhiều giữa các nhà.

Nguyên tắc chung: mua lượng dùng hết trong một quãng ngắn, rồi mua tiếp — thay vì trữ một lần cho cả năm.

Nếu vẫn muốn mua nhiều

Có trường hợp hợp lý: người bán chỉ thu theo mùa, hoặc ở xa nên mỗi lần mua là một chuyến.

Khi đó thì làm ba việc:

Xin chia sẵn thành nhiều hũ nhỏ, đừng lấy một hũ lớn. Mỗi hũ chỉ mở một lần khi tới lượt nó — thay vì mở hũ lớn mỗi ngày.

Đây là việc quan trọng nhất, và người bán nghiêm túc sẵn sàng làm.

Cất phần chưa dùng ở chỗ mát tối, đậy thật kín. Ngăn mát tủ lạnh thì tốt — nhưng để hũ về nhiệt độ phòng rồi mới mở, nếu không thì hơi nước đọng vào chính thứ mình đang chống.

Ghi ngày mua lên từng hũ và dùng theo thứ tự. Không ghi thì sau vài tháng không biết hũ nào cũ hũ nào mới.

Ba thứ làm hỏng, xếp theo mức nguy

Nước thêm vào — nguyên nhân số một, và nó vào bằng những đường không ai để ý: thìa ướt, tay ướt, nắp đọng hơi nước, hũ chiết sang chưa khô hẳn.

Nóng — để cạnh bếp, để trên kệ hứng nắng chiều, để trong xe phơi nắng.

Ánh sáng — chậm hơn hai cái trên nhưng vẫn có tác động.

Ba thứ đó cộng lại thành bốn việc: đậy kín, cất mát và tối, thìa khô mỗi lần múc, và chia nhỏ nếu mua nhiều.

Nhận ra mật đã lên men

Ba dấu hiệu, và cần cả cụm chứ không phải một:

Sủi bọt trên mặt hoặc bọt nổi trong lòng mật khi để yên.

Nắp hũ phồng, hoặc mở ra nghe tiếng xì.

Mùi ngả sang mùi rượu hoặc chua gắt khác hẳn vị chua nhẹ ban đầu.

Quan trọng: vị chua nhẹ không phải dấu hiệu hỏng. Mật ong dú vốn chua nhẹ và đó là đặc điểm nhận dạng của nó. Chua mà không kèm ba dấu hiệu trên thì là bình thường.

Việc nên làm khi mua

Hỏi mùa thu và nơi thu, và xin ghi lên hũ. Vừa là thông tin thật, vừa để nếu có hũ nào gặp vấn đề thì biết nó thuộc lô nào.

Hỏi cách bảo quản của chính người bán. Người hiểu nghề sẽ dặn kỹ vì họ biết mật ong dú dễ lên men hơn. Người trả lời qua loa thì hoặc không nuôi, hoặc chưa từng gặp ca hỏng.

Nếm thử nếu được, nhất là lần đầu — một thìa nếm tại chỗ giải quyết luôn hai lời chê quen thuộc là chua và loãng.