Việc cần xong trước ngày đi lấy tổ

Phần lớn lỗi của tháng đầu là lỗi chuẩn bị, không phải lỗi chăm sóc. Và chuẩn bị thì phải xong trước — tổ về rồi là không sửa kịp.

Trước hai tuần: chọn chỗ

Đây là việc tốn thời gian nhất và không rút ngắn được, vì mấy thứ quan trọng nhất chỉ lộ ra khi quan sát qua nhiều ngày.

Ra đứng đúng chỗ đó vào buổi chiều. Người chọn chỗ buổi sáng thấy râm mát; chiều tới thì nắng xiên vào, mà nắng chiều gay hơn nắng sáng nhiều.

Ngồi xuống tìm đường kiến. Nhìn mặt đất, chân tường, gốc cây quanh đó — vài lần, vào các giờ khác nhau.

Đợi một trận mưa có gió. Chỉ lúc đó mới biết mặt nào bị tạt và chỗ nào đọng nước.

Nhìn xem người trong nhà đi qua đâu. Đặt cắt ngang lối đi thì ngày nào cũng có người đi xuyên qua dòng bay.

Trước một tuần: dựng giá và chống kiến

Giá kê hoặc chân thùng — dựng sẵn và để vài ngày cho chắc là nó vững. Đừng dựng vội lúc tổ đang chờ trên xe.

Kê cao khỏi mặt đất: vừa chống ẩm từ nền vừa cắt đường kiến.

Cách chắn kiến — chuẩn bị trước ít nhất một cách. Bốn chân giá đứng trong bốn bát nước là cách hiệu quả nhất, nhưng phải kiểm ba điều kiện: nước không cạn, không có cỏ hay cành bắc cầu sang thùng, và thùng không chạm tường.

Làm sau khi đã có đàn thì kiến đã kịp tìm ra tổ.

Tấm che nắng — đặt cách nóc thùng một khoảng, lớp không khí ở giữa mới là thứ cản nhiệt tốt nhất.

Trước một ngày: chốt với người bán

Nhắn lại cho rõ bốn thứ, và giữ đoạn tin nhắn:

Giờ hẹn. Sáng sớm hoặc chập tối — tránh giữa trưa. Cửa tổ phải được bịt lúc trời còn tối, khi ong đã về hết; bịt giữa ban ngày là bỏ lại toàn bộ lực lượng đang đi kiếm ăn.

Ai chở. Nếu người bán chở tới thì càng tốt — nhờ họ xem giúp chỗ mình chọn trước khi đặt.

Tổ nào. Nếu đã xem và đặt cọc thì nhắc lại dấu nhận biết của tổ đó.

Tổ tách bao lâu rồi. Hỏi lại con số này, và ghi xuống.

Ngày đi lấy: mang theo gì

Dây buộc mềm đủ dài để buộc cả hai chiều, không phải một vòng qua thùng.

Một tấm vải hoặc chăn cũ lót đáy. Thứ hay quên nhất và quan trọng nhất — cú nảy theo phương thẳng đứng mới làm vỡ bọng mật bên trong, chèn hai bên không thay được lớp lót đáy.

Thùng carton hoặc sọt vừa khít nếu chở ô tô.

Điện thoại còn pin — để gọi hỏi nếu dọc đường có chuyện, và để chụp lại chỗ người bán đang đặt thùng. Tấm ảnh đó cho biết thùng quay hướng nào, mà về nhà thì không ai nhớ nổi.

Không cần đồ bảo hộ. Ong dú không đốt — chúng bu vào tóc và bò lên da, khó chịu chứ không đau. Đội mũ và buộc tóc là đủ.

Việc cần hỏi ngay tại vườn

Đứng tại chỗ hỏi thì được trả lời ngay; về nhà nhắn tin hỏi thì chậm và hay quên.

Thùng này đang quay hướng nào? — về nhà đặt lại cùng hướng thì đàn đỡ phải làm quen từ đầu.

Cái ống sáp ở cửa tổ là gì? — hỏi để nghe chính người bán nói rằng tuyệt đối không được cạy. Người mới hay tưởng là rác bám vào thùng rồi gỡ đi.

Khi nào thì mở cửa sau khi về?

Và xin số điện thoại, nói rõ là có chuyện sẽ gọi.

Việc không nên làm trong tuần đầu

Sau khi đặt xong thì việc đúng nhất là không làm gì cả. Cụ thể là ba việc không làm:

Đừng mở nắp thùng để xem bên trong thế nào sau chuyến đi.

Đừng dời thùng dù phát hiện chỗ chưa ổn — sửa tại chỗ bằng tấm che hoặc vật chắn.

Đừng cạy cái ống sáp ở cửa tổ.

Chỉ nhìn từ xa: có ong ra vào không, có con nào mang cục phấn về không, có mật rỉ hay mùi chua không.