Đi lấy tổ: mang theo gì, hẹn giờ nào

Phần lớn người mua lần đầu đến tay không, và hẹn giữa trưa cho tiện đường. Cả hai đều là lý do đàn về tới nhà đã yếu sẵn — rồi vài tuần sau chủ mới tưởng mình nuôi sai.

Giờ hẹn quan trọng hơn người ta tưởng

Ong dú đi kiếm ăn ban ngày. Bịt cửa lúc giữa trưa nghĩa là bỏ lại ngoài trời toàn bộ số ong đang đi làm, mà đó là phần quân khoẻ nhất — đàn về nhà chỉ còn lớp ở trong tổ.

Nên cửa tổ phải được bịt lúc trời còn tối: chập tối khi ong đã về hết, hoặc rạng sáng trước khi chúng ra.

Việc đó do người bán làm, nhưng người mua cần biết để hẹn cho đúng. Hai cách hẹn ổn:

Lấy sáng sớm, người bán bịt cửa từ đêm hôm trước. Đây là cách phổ biến nhất và cũng mát nhất để chở.

Lấy chập tối, người bán bịt ngay trước khi mình tới. Hợp khi nhà gần.

Cái nên tránh là hẹn giữa trưa. Vừa mất quân, vừa chở dưới nắng gắt — mà thùng đang bịt cửa thì đàn không tự điều tiết được nhiệt.

Mang theo gì

Không nhiều, nhưng thiếu thì loay hoay tại chỗ:

Dây buộc mềm — dây dù hoặc dây vải. Đủ dài để buộc được cả hai chiều chứ không phải một vòng qua thùng.

Một tấm vải hoặc chăn cũ để lót dưới đáy thùng. Đây là thứ hay quên nhất và lại quan trọng nhất: cú nảy theo phương thẳng đứng mới là cú làm vỡ bọng mật bên trong, chèn hai bên không thay được lớp lót đáy.

Thùng carton hoặc sọt vừa khít để đặt thùng ong vào, nếu chở ô tô. Đặt trơ trong cốp thì nó trượt.

Điện thoại còn pin — để gọi lại hỏi nếu dọc đường có chuyện, và để chụp lại chỗ người bán đang đặt thùng. Tấm ảnh đó có ích hơn mình tưởng khi về nhà không nhớ thùng quay hướng nào.

Không cần mang đồ bảo hộ. Ong dú không đốt — chúng bu vào tóc và bò lên da khi bị làm phiền, khó chịu chứ không đau.

Hỏi gì trước khi rời vườn

Đứng tại chỗ hỏi thì được trả lời ngay; về nhà nhắn tin hỏi thì chậm và hay quên.

Thùng này đang quay hướng nào? Về nhà đặt lại cùng hướng thì đàn đỡ phải làm quen từ đầu. Chụp một tấm ảnh là nhớ được.

Tổ tách bao lâu rồi? Biết tuổi tổ thì mới biết bao lâu nữa nên trông đợi nó lên.

Cái ống sáp nhô ra ở cửa là gì? Hỏi để nghe chính người bán nói — đó là cửa tổ do ong tự xây, và tuyệt đối không được cạy. Người mới hay tưởng là rác bám vào rồi gỡ đi.

Khi nào thì mở cửa sau khi về? Câu này người bán sẽ dặn, nhưng cứ hỏi để chắc.

Và xin số điện thoại, nói rõ là có chuyện sẽ gọi. Người bán đàng hoàng không ngại điều đó.

Trên đường về

Đi chậm ở đoạn xấu, đừng cua gấp, và đừng dừng lại mở ra xem. Cái muốn xem thì lát nữa về nhà xem được, còn mở giữa đường là thả một phần đàn ra ở nơi lạ.

Về tới nơi thì đặt thùng xuống đúng chỗ đã chọn — đặt xong rồi mới mở cửa, đừng mở rồi mới dời. Ong ra ngoài lần đầu là chúng ghi nhớ vị trí, dời sau đó thì một phần đàn bay về chỗ cũ và không tìm thấy gì.