Đồ chống kiến: cái gì mua được, cái gì đừng mang về vườn

Kiến giết nhiều đàn mới hơn mọi nguyên nhân khác, và người mới hầu như không nghĩ tới cho đến khi muộn.

Nhưng đây là chỗ phải cẩn thận: thứ diệt kiến hiệu quả nhất lại là thứ tuyệt đối không được mang tới gần thùng.

Vì sao kiến nguy hiểm với đàn mới

Đàn ong dú tự chống được kiến khi đủ mạnh — chúng gác cửa, đuổi, và bịt các khe hở bằng keo. Một đàn khoẻ ở yên nhiều năm thì kiến bò quanh thùng cũng không vào được.

Vấn đề nằm ở đàn mới về: quân ít, chưa quen chỗ, cửa tổ chưa được đắp lại sau chuyến chở, và thùng có thể còn khe hở chưa kịp trét.

Đúng lúc đó mà kiến tìm ra thì chúng vào theo đường, tha ấu trùng và mật đi. Đàn suy rất nhanh, và nhiều khi bỏ tổ.

Nên việc chống kiến chỉ thật sự gấp trong vài tháng đầu. Sau đó đàn tự lo được — miễn là nó đã kịp mạnh lên.

Cách dùng được: cắt đường đi của kiến

Nguyên tắc chung: kiến phải bò tới thùng. Cắt đường bò là xong, không cần diệt.

Chân thùng đặt trong bát nước. Cách cổ điển và hiệu quả nhất. Mỗi chân giá đứng trong một bát hoặc chén nước — kiến không qua được.

Ba điều kiện để nó thật sự hoạt động, và người mới hay bỏ sót: nước phải không cạn (kiểm sau mỗi đợt nắng), không có cành lá hay cỏ bắc cầu từ chỗ khác sang thùng, và thùng không chạm tường.

Chỉ cần một ngọn cỏ mọc cao chạm vào chân thùng là cả hệ thống vô dụng.

Vòng dầu ăn hoặc mỡ bôi quanh chân. Đơn giản hơn, không cần bát. Nhược điểm: phải bôi lại thường xuyên vì bụi bám và mưa rửa trôi.

Giá kim loại trơn, cao khỏi mặt đất. Không giải quyết dứt điểm nhưng làm kiến khó hơn nhiều, và nó còn chống ẩm từ nền — một công đôi việc.

Dọn sạch quanh gốc giá. Cắt cỏ, dọn lá mục, dời chậu cây sát đó. Kiến làm tổ trong đống lá mục rồi từ đó tìm lên.

Cái đừng mang về vườn

Thuốc diệt kiến dạng bả hoặc dạng bột. Đây là cái nguy hiểm nhất, và nguy vì một lý do người mua không ngờ tới.

Bả diệt kiến hoạt động bằng cách để kiến tha về tổ rồi lây cho cả đàn kiến. Nhưng ong dú cũng đi gom vật liệu và thức ăn quanh chỗ đặt thùng — chúng hoàn toàn có thể mang thứ đó về tổ của chính mình.

Và khác với kiến, mình không thấy được điều đó xảy ra.

Thuốc xịt côn trùng. Xịt quanh thùng là đưa thuốc vào đúng vùng đàn ra vào. Kể cả xịt muỗi trong nhà gần đó cũng nên cân nhắc.

Dầu nhớt thải bôi chân thùng. Có người dùng vì nó rẻ và lâu trôi. Nhưng mùi rất nồng và bay lên trong không gian quanh thùng, mà thứ gì mình ngửi thấy nồng thì đàn cũng thấy, mạnh hơn nhiều. Chưa kể nó bám vào chân ong.

Phấn chống kiến, vòng hoá chất. Cùng vấn đề: mình không kiểm soát được đàn có chạm vào hay không.

Nguyên tắc gọn: chỉ dùng thứ chặn đường đi, không dùng thứ giết. Chặn thì kiến chỉ không lên được; giết thì thứ giết ấy có thể theo về tổ ong.

Khi kiến đã vào rồi

Đừng xịt gì, và đừng mở thùng ra dọn.

Việc cần làm là cắt đường ngay — dựng bát nước hoặc bôi dầu quanh chân, dọn sạch mọi thứ bắc cầu tới thùng. Rồi để yên.

Đàn tự đuổi phần kiến đã vào nếu nó còn đủ sức và nếu nguồn kiến bị cắt. Mở thùng ra can thiệp giữa lúc đó là làm đàn yếu thêm đúng lúc nó đang phải chống đỡ.

Nếu đàn quá yếu và kiến vẫn tràn vào thì gọi người nuôi có kinh nghiệm trong vùng — có cách xử lý nhưng là việc của tay, không nên tự làm lần đầu theo bài đọc được.