Giá kê và đồ chống kiến: mua hay tự làm

Hai thứ phải có trước khi tổ về, và cũng là hai thứ rẻ nhất trong cả bộ. Nhưng làm sai thì mất đàn — nên đáng biết làm đúng.

Giá kê: vì sao bắt buộc

Thùng đặt sát đất thì hút ẩm từ nền lên quanh năm — đó là đường mục nhanh nhất, và cũng là đường kiến lên dễ nhất.

Kê lên thì giải quyết cả hai, và còn cho phép đặt chân vào bát nước chống kiến — thứ không làm được nếu thùng nằm trên đất.

Giá kê: tự làm hay mua

Tự làm thì rẻ và dễ. Vài thanh gỗ, hoặc bốn cột gạch, hoặc một khung sắt cũ. Không cần khéo tay.

Ba điều kiện, và chỉ ba:

Vững. Đẩy thử — lung lay thì làm lại. Thùng đổ là mất đàn.

Chân rời khỏi nhau, đứng được vào bát. Chân đế bè rộng thì không kê vào bát nước được — đây là lỗi hay gặp ở giá sắt bán sẵn.

Cao đủ để có khoảng thoáng bên dưới, và để mình cúi xuống nhìn được chân thùng.

Mua sẵn thì tiện, nhưng kiểm hai thứ trước: chân có đặt vào bát nước được không, và có rời khỏi thùng không. Giá liền vào thùng thì khi chân mục phải bỏ cả thùng — mà chân bao giờ cũng mục trước vì tiếp đất.

Chống kiến: cách hiệu quả nhất gần như không tốn gì

Bốn chân giá đứng trong bốn bát nước. Bát, chén, hộp nhựa — thứ gì đựng được nước là được.

Kiến phải bò tới thùng, nên cắt đường bò là xong. Không cần diệt.

Nhưng có ba điều kiện, và thiếu một là cả hệ thống vô dụng:

Nước không cạn. Kiểm sau mỗi đợt nắng. Trùng luôn với việc thay nước cho khỏi sinh muỗi.

Không có gì bắc cầu sang thùng. Cỏ mọc cao, cành cây vươn tới, dây leo, lá rơi vắt ngang. Một ngọn cỏ chạm chân thùng là đủ.

Thùng không chạm tường. Tường là một cây cầu rộng.

Ba điều kiện này quan trọng hơn cả việc có bát nước — vì có bát mà để cỏ chạm thì chỉ là làm cho có.

Cái đừng mang về vườn

Thuốc diệt kiến dạng bả hoặc bột. Bả hoạt động bằng cách để kiến tha về tổ rồi lây cho cả đàn kiến. Nhưng ong dú cũng đi gom quanh chỗ đặt thùng — chúng hoàn toàn có thể mang thứ đó về tổ của chính mình, và mình không thấy được điều đó xảy ra.

Thuốc xịt côn trùng. Xịt quanh thùng là đưa thuốc vào đúng vùng đàn ra vào.

Dầu nhớt thải bôi chân thùng. Rẻ và lâu trôi, nhưng mùi rất nồng và bay lên trong không gian quanh thùng — thứ gì mình ngửi thấy nồng thì đàn cũng thấy, mạnh hơn nhiều.

Nguyên tắc gọn: chỉ dùng thứ chặn đường đi, không dùng thứ giết.

Tấm che nắng: thứ thứ ba nên làm luôn

Cùng lúc với hai thứ trên, vì cũng phải xong trước khi tổ về.

Một tấm đặt cách nóc thùng một khoảng — tôn, ván, tấm gì cũng được. Lớp không khí ở giữa mới là thứ cản nhiệt tốt nhất, nên đừng phủ trực tiếp lên nóc.

Và cố định cho chắc — gió thổi lệch thì vô dụng.

Sau khi tổ về thì kiểm gì

Mỗi tuần một lần: bát nước còn nước không, có cỏ hay cành nào chạm thùng không, tấm che có lệch không.

Sau mỗi mùa mưa: ấn thử chân giá xem có mục không, dọn cỏ và lá mục quanh gốc.

Kiến làm tổ trong đống lá mục rồi từ đó tìm lên — nên dọn quanh gốc giá quan trọng ngang với bát nước.